 |
|
DÜŞÜNENLERCE
|
||||
|
Prof. Dr. Özer Ozankaya Sömürgeci Saldırıyı Yenilgiye Uğratmanın Altın Anahtarı 23 ve 24 Temmuz, Türkiye Cumhuriyetinin kuruluş tarihinde biri ötekinin temellerini atan iki önemli ulusal atılımın yıldönümüdür: 23 Temmuz 1919 günü, Osmanlı Devleti'ni ortadan kaldırıp Ortadoğu'yu sömürgeleştirmeyi amaçlayan Siyaset Batısı'nın, 1000 yıllık Türk yurdu Anadolu'yu Türksüzleştirmek üzere giriştiği işgallere karşı Türk ulusunun, insanlığın yetiştirdiği iki ya da üç dâhi önderden biri olan Mustafa Kemal Atatürk'ün önderliğinde ayaklanışını simgeleyen Erzurum Kongresi toplanmıştır. 24 Temmuz 1923'te ise, bu ulusal ayaklanmanın sömürgeci saldırıları dize getirişini İsmet İnönü Başkanlığındaki Türk Barış Kurulu'nun üstün yönetiminde dünyaya ilan eden Uluslararası Lozan Barış Antlaşması imzalanmıştır. Erzurum Kongresi'yle yürütülmeye başlanan, Lozan Antlaşması'yla da zafere ulaştırılan strateji, demokrasi ve barış alanlarında tüm uygar insanlığa yol gösterici değerdedir. Çünkü hem askeri alanda sömürgeci saldırıların ancak ulusun gerçek temsilcisi olan ve her eyleminin ona hesabını veren bir yönetimle (terörizmle değil!) dize getirilebileceğini göstermiştir; hem de gerçek kurtuluşun doğru anlamı olarak bir ulusun bir daha sömürgeci saldırısına uğramamasının, yani bir daha kurtulmak zorunluluğuyla yüzsüze gelmemesinin siyasal, toplumsal, ekonomik ve kültürel gereklerini ortaya koymuştur: "Hiçbir yabancı gücün ne boyunduruğu ne de koruması kabul edilemez. Ulusal sınırlar içinde yurt bir bütündür; hiçbir parçası koparılamaz. Bu amaçlar, ancak ulusun gücüne dayanılarak ve ulusun istenci egemen kılınarak sağlanabilir." Sömürgeciliğin ve terörizmin küresel boyutta dizginlerini kopardığı günümüz dünya koşullarında, ulusal ve uluslararası boyutlarıyla örnek alınacak değerde tam bir demokrasi kültürü girişimi! Stratejinin mimarı Mustafa Kemal Atatürk, tüm eylemi için benimsediği ve silah ve demokratik devrim arkadaşı İsmet İnönü'nün usta yönetiminde uygulattığı ilkeyi şöyle anlatmıştır: "Ben en iyi siyasetin, her türlü anlamıyla en çok (azami, Ö.O.) güçlü olmakta bulunduğunu kabul ederim. En çok güçlü olmak deyiminden anladığım, yalnız silah gücü olduğunu sanmayınız. Tersine, bu bence güç toplamını oluşturan etkinliklerin en sonunda yer alır. Bence en çok güçlü olmak, bilim, teknik ve ahlak bakımlarından güçlü olmaktır. Çünkü bu saydığım değerlerden yoksun bir ulusun bütün bireylerinin en son silahlarla donatıldığını tasarlasak bile, güçlü olduğunu kabul etmek doğru olmaz. Bugünkü insanlık toplumunda insan olarak yer alabilmek için eline silah almış olmak yetmez. .. Ülkemi ve ulusumu, pek iyi tanıdığım ve yoksun bulunduğumuz ilerlemeye eriştirebilmek için, huzur ve sükûn ile, ama kesinlikle özgürlük ve bağımsızlığı kurarak çok ve sürekli çalışmak gerektiğine inanmış bulunuyorum." Bu ilke, ulusal ve uluslararası alanda sömürgeciliği de, baskıcı yönetimi de, terörizmi de dışlamayı başaran bir stratejinin özetidir. Hemen her ülkeden birçok dürüst bilim, sanat, siyaset ve düşün insanlarının yaptığı gibi, Alman felsefe profesörü Herbert Melzig de Kemalist stratejiyi bu nitelikte bulmaktadır: "Atatürk, Türk ulusuyla atıldığı bağımsızlık savaşı ile ve başka ulusların hakkını koruyan bir barışla insanlığa görkemli bir örnek vermiştir. Yeni Türkiye Atatürk'le yalnız İslam anlayış ve görüşlerini değil, aynı zamanda Avrupa'nın düşünme biçimini de aşmıştır. Türkiye bir dürüstlük, içtenlilik ve gerçekçilik politikası gütmekte ve bu yüzden tepkilere, başarısızlıklara uğramamaktadır." Atatürk de, Türk ulusunun kendi önderliğinde 24 Temmuz 1923 günü Lozan'da kazandığı zaferin tam bir demokrasi ve barış anıtı olduğunu şöyle anlatmaktadır: "Osmanlı Devleti bir takım kapitülasyonların tutsağı idi. Hıristiyan halkının birçok ayrıcalık ve öncelikleri vardı. Kendi ülkesindeki yabancıları yargılama hakkı yoktu. Kendi uyruklarından aldığı vergiyi yabancılardan alması yasaktı. Kendisini kuran Türk ulusunun insanca yaşamasını sağlayacak yollara başvurmaktan alıkonulmuştu. Ülkesinde bayındırlık yapamazdı, demiryolu yaptıramazdı; okul bile yaptırmakta özgür değildi. Yabancılar hemen engel olurdu. .. "Benim, Türk ulusunun varlığı, bağımsızlığı, egemenliği için neye mal olursa olsun elde etmek ve güvenceye almak zorunda olduğu temellerin (Lozan'da) dünyaca kabul edileceğine kuşkum yoktu. Çünkü Konferans masasında istediklerimiz, zaten gerçekte elde etmiş olduğumuz hakların tanınıp onaylanmasından başka bir şey değildi. Bu haklarımızı koruyup savunacak gücümüz de vardı. En büyük gücümüz, en güvenilir dayanağımız, ulusal egemenliğimizi elde etmiş, doğrudan doğruya halkın eline vermiş ve halkın elinde kalmasını sağlayabileceğimizi de eylemli olarak (fiilen) kanıtlamış olmamızdı.. .. Bu andlaşma, Türk ulusuna karşı yüzyıllardan beri hazırlanmış ve Sevr Antlaşmasıyla tamamlandığı sanılmış büyük bir yoketme eylemininçökertilişini anlatan bir belgedir." Lozan'a Temel Olan "Türk ulusu" ve "Türk yurdu" Kavramları Uluslararası Lozan Barış Antlaşması'nın ulusal planda temel aldığı demokratik "Türk ulusu" ve "Türk yurdu" tanımı, uluslararası ilişkiler planında izlediği ilkelerle bir bütün oluşturmaktadır: Türk ulusluğu tanımı, hiçbir soy, din, mezhep, toplumsal konum ayrıcalığı ve ayrımcılığı içermeyen, "Türkiye Cumhuriyeti'ni kuran Türkiye halkına Türk ulusu denir." ilkesine dayalı bir tanımdır. "Türk yurdu" kavramı da, Ulusal Ant Belgesi'yle, her türlü yayılmacılığı ve geri-almacılığı (irrédentisme) reddeden, tarihsel boyutta süregelen hukuksal, kültürel, ekonomik ve manevi değerlere dayalı olarak üzerinde yaşadığı ve yurt edinmeye hak kazandığı coğrafya parçası olarak tanımlanmıştır. Bu tanımlar, Türk ulusunun kendisini ve yurdunu tanımlayış biçimini, o zaman özellikle İngiltere ve Almanya Devletlerinin sömürgeci emellerle, gerekli gördüklerinde Osmanlı Devleti'ni izlemeye özendirip destekledikleri, gerekli gördüklerinde ise cezalandırma nedeni yaptıkları Turancı ve İslamcı söylemlerden arındırmıştır. Bu demokratik yurt ve ulus tanımı, Lozan'da dünyaca tanınarak, Cumhuriyet Türkiyesi'ni Ortadoğu'da barış ve güvenliğin en büyük etkeni kılmış, Türk ulusunun 82 yıldan beri kesintisiz barış içinde yaşamasını ve siyasal sınırları değişmeden kalan hemen tek ulus olmasını sağlamıştır. Bugün Siyaset Batısı, kendi küresel amaçları için çizdiği Büyük Ortadoğu Tasarımı'nda Türkiye Cumhuriyeti'ne, kurtuluşunu ve kuruluşunu sağlamış olan bu demokratik ulus ve yurt tanımına aykırı bir "Ilımlı İslami demokrasi önderliği" rolü oynatmak istemektedir. Siyaset Batısı'na ve onun bu politikasını yürütmeyi üstlenen ve pek yakın yıllarda Irak'ta "Bir koyup üç almak" gibi demagojilerle ulusumuzu aldatıp ulusal birliğimizi, yurt bütünlüğümüzü yıkmaya yönelik "Türkİslam Sentezciliği"ne, Atatürk'ün 85 yıl önce Turancılık ve İslamcılık konusunda yaptığı değerlendirmeyi anımsatmak gerekir. Atatürk bu yaklaşımları "Büyük ve boş hayaller ardında koşup yapamayacağı şeyleri yaparmış gibi görünen sahtekârlıklar" olarak nitelemekte ve şu uyarıda bulunmaktadır: "Büyük ve boş hayaller ardında koşmak yüzünden, bütün dünyanın kinini ve düşmanlığını bu ülkenin, bu ulusun üzerine çektik. Dünyaya korku ve telaş veren (Turancılık, İslamcılık) kavramları ardında koşup düşmanlarımızın sayısını ve üzerimizdeki baskılarını artırmaya çalışmak yerine, doğal sınıra, meşru sınıra çekilelim; haddimizi bilelim. Biz, yalnız özgürlük ve bağımsızlık isteyen bir halkız ve yalnız ve ancak bunun için yaşamımızı harcarız." Lozan'da zafere ulaşan Türkiye Cumhuriyeti'nin dış politikası, "Ulusun yaşamı tehdit edilmedikçe, savaş cinayettir.", "Yurtta barış, dünyada barış!" derken, "Benim ulusumu tutsak etmek isteyenlerin, bu amaçlarından vazgeçinceye değin amansız düşmanıyım!" demeği de hiç unutmayan gerçekçi bir dış politikadır. Ve uluslararası sömürgecilikten gerçek anlamda kurtuluş demek olan tam bağımsızlığın, yalnız siyasal ve askeri alanla sınırlı olamayacağını, ekonomik, mali, yargısal, eğitsel ve kültürel açılardan da tam özgürlük ve bağımsızlığı gerektirdiğini bilen bir politikadır.
Uygulama İlkeleri Demokrasi kültürü, bir ulusun bu anlamda "evinin efendisi" olabilmesini de içerir. Bunu sağlayacak uygulama ilkeleri de bu kültürün önemli bir bölümünü oluşturur. Lozan Antlaşması'nın başarıyla imzalanmasını sağlamada bu tür uygulama ilkelerinin bilinçle izlendiğini görüyoruz. Bu ilkeler, Lozan görüşmelerine hazırlanırken Türk hükümetinin özenle yerine getirdiği ve İsviçre'ye gönderilen İsmet Paşa başkanlındaki Türk Temsil Kuruluna da yönerge olarak verdiği ilkelerdir. Atatürk'ün anlatımına bağlı kalınarak şöyle özetlenebilir: A) Bir ulus dış politikasına, kendi yurdunda özgürce saptayıp gerçekleştirmek istediği meşru amaçlarını temel yapmalıdır; başka ulusların baskıları altında ya da ülkedeki kimi yöneticilerin kişisel değerlendirmelerine göre biçimlenecek bir dış politikaya o ulusun iç düzeni uydurulmaya ya da araç kılınmaya kalkışılmamalıdır. B) Barışın kurulup korunmasını, bir işbirliği ya da ortaklığın gerçekleşmesini engelleyen temel sorunlar çözülmedikçe ya da istenilen biçimde çözüleceği inancını verecek kanıtlar ortaya konulmadıkça, hiçbir ödün verilmemesi ilkesi. Eğer anlaşmazlık içinde olduğumuz ya da bir işbirliği yapmak istediğimiz uluslar, bizim için yaşamsal önem taşıyan sorunları bize yararlı olacak biçimde çözmeyi düşünmüyorsa, elden geldiğince görüşmeleri uzatarak, türlü sorunlar üzerinde bizi yıpratarak, en sonunda kendi yararlarına ödünde bulunmaya bizi zorlamak istiyorlar demektir; bu durumda ayrıca bilmek gerekir ki ödün isteklerinin sonu da hiç gelmez. (Bu uygulama ilkelerinin örneğin bugün Yunanistan ve Kıbrıs Rum hükümetiyle anlaşmazlıkların çözümünde, AB'ye tam üyeliğin gerçekleşmesi çabalarında, Ermenistan'la anlaşmazlıkların çözümünde, PKK terörü konusunda .. göz ardı edilmesinin, Türkiye Cumhuriyeti'ni ve Türk ulusunu ne denli güç ve utandırıcı durumlara düşürdüğü ortadadır: tek yanlı Gümrük Birliği Andlaşması, Kıbrıs'ta 1960 Londra ve Zürich Uluslararası Antlaşmaları'na dayalı haklarımızın göz ardı edilmesi, AB üyelik görüşmelerinin açık uçlu, kalıcı istisnalarla yüklü olması, PKK terör örgütü ve uzantılarıyla meşru kuruluşlarmış gibi görüşme masasına oturulma önerileri ... gibi). Lozan'ın Hizmetine Koşulduğu Toplum Düzeni Lozan'da zafere ulaşan Türk dış politikası, ülkemizde kendi özgür istencimizle gerçekleştirmek istediğimiz, her türlü sömürgeci karışmalarına kapıları tümden kapatacak bir toplum düzeninin hizmetindeki dış politikadır. Türk dış politikasının gerçek gücünü oluşturan ve başarısını sağlayan bu toplum düzeninin ana çizgileri şunlardır: a- devlet, bağımsız, demokratik, yani laik, ulusal bir çağdaş devlettir; insan hakları üzerine kurulu hukuk düzenini kurup işleten devlettir; b- aile, kadına toplum ve kamu yaşamında tam yetkili eşit yurttaş konumu sağlayan bir ailedir; nüfusun yarısını oluşturan ve tüm nüfusun zekâ ve karakterini belirlemede baş etken olan kadınları, ilk çocukluk yıllarından başlayarak insanlık değerlerinden en küçük kuşku duymayan "onurlu insanlar" olarak yetiştiren ailedir; c- Eğitim, "insanlığa saygı, ulusa ve ülkeye sevgi, şeref ve bağımsızlık" anlayışıyla dolu, sanat ve meslek sahibi ve mesleklerini "birer namuslu uzman ve birer bilgin" gibi yapacak bireyler yetiştiren; "ulusal kültürümüzü uygar ilkeler ve özgür düşüncelerle besleyip güçlendiren" bir eğitimdir. ç- Ekonomi, mal ve hizmetlerin üretim ve dağıtımında "ulusal yaşam için temel önem taşıyan etkinliklerin yerine getirilmesini de, emek harcayanların gönencini sağlamayı da, yurttaşların girişim özgürlüklerini de güvenceye alan bir demokratik ulusal ekonomi"dir. d- "Üstün-değerler-düzeni", evreni, doğayı, toplumu özgürce yorumlayan felsefi önermelere ve bilimsel araştırmalara dayalı, 'kamu yararını her gün, yeniden yeniye özgürce tartışmaya açık' bir değerler düzenidir. Lozan'la uygar insanlık ailesi içinde edindiğimiz güçlü ve saygın konum, böyle bir toplumsal düzeni gerçekleştirme amacının ürünüdür ve ancak bu amaca tutarlılıkla bağlı kalıp yaklaşabildiğimiz ölçüde korunup geliştirilebilir. Bu çağdaş toplumsal düzene aykırı, ortaçağcıl ve diktacı sapkınlıklar, uluslararası güç ve saygınlığımızı onulmaz ölçülerde zayıflatırlar. Bu gerçek, Avrasya'daki Türk devletleri için de, "Büyük Ortadoğu"da yer alan öteki İslam toplumları için de yaşamsal önem taşımaktadır. Türkiye bu devletlerle ilişkilerini, kendisinin de gerçek güç kaynağını ve temellerini oluşturan bu Atatürkçü doğrultuya oturtmalıdır. Hem Türkiye için, hem öteki kardeş Türk Cumhuriyetleri ve Müslüman toplumları için onur, sağduyu ve yüksek yararlar bunu gerektirmektedir. Ulusal bağımsızlığımızın
senedi ve Ulusal Ant'a dayalı yurdumuzun tapusu olan
Lozan Barış Antlaşması'nın 87. yıldönümünde, "Devletimizi
kuran, ulusumuza doğrulukla, özveriyle hizmet eden, insanlık ülküsünün
seçkin ve tutkun kişiliği eşsiz kahraman" Atatürk'ü
ve O'nun önderliğinde Türk ulusunu yok olmaktan kurtaran ve bir
daha sömürgeci saldırılarına uğramamayı sağlayacak nitelikteki Cumhuriyet
Devrimlerini yürüten üstün devlet ve siyaset adamı İsmet İnönü'yü
saygı ve gönül borcuyla anıyoruz.
|
||||
