 |
|
Merve
SANCAK
Gençlik Başımda Duman |
 |
|||||||||
|
Bir Afrodisias tutkusu, yaşayan, yaşatılan!... Ülkemden merhaba,
Bu yıl güzel ülkeme giderken aklımda uzun bir tatilin bir hayali yoktu. Uzak diyarlarda hasret çekerek günlerin geçmesi çok çabuk olmuyordu. Beklenen gün geldi ve ben "yalnız ve güzel! Ve bir o kadar sıcacık ülkeme'' doğru yola koyuldum. Ülkeme vardığımda ana kucağı gibi bana açılan elleri tuttum, o kokuları hafızama kazınmış iğde ağaçları ve bahar kokuları arasından geçerken ne kadar mutlu ve şanslı olduğumu da düşünmeden edemedim. Bu yolculuk sonunda annemin çalıştığı Geyre Vakfı'nın müze açılışında görev yapacaktım. Ülkemin eşsiz zenginliklerini doğrusu bu kadar yakından tanımamıştım. Doğduğum İstanbul'dan başka bilmediğim bir eşsiz zenginliği öğrenerek sizlere tanıtmak istedim. Bulgulara göre, Ege Bölgesi'nin Menderes Vadisi'nde konumlanan Afrodisias'ta ilk yerleşim, Neolitik çağda olmuştur. Uzun süreli yerleşimlere rağmen Afrodisias MS II. yüzyıla kadar ufak bir köy olarak kaldı. Afrodisias MS II. yüzyılın sonlarında İmparator Augustus'un koruması altına girdikten sonra dinsel bir merkez olduğu kadar, zamanın entelektüel ve kültürel merkezi olarak da ün kazandı. Şehir, din adamlarıyla kalabalık bir güzel sanatlar ve edebiyat zümresini ağırlıyordu. Burada açılan büyük ve tanınmış heykelcilik okulu, 600 yıl boyunca nice sanatçılara kapı açtı; Afrodisias'ın yüksek kalitedeki krem beyazı mermerinden çok sayıda eserler ve anıtlar yaratıldı. Afrodisias MS III. yüzyılda Roma İmparatorluğu'nun başkenti seçildi ve bir yüzyıl boyunca başkent olarak kaldı.
Kazılar ve Geyre Vakfı Aydın ili, Karacasu ilçesi Geyre Beldesi sınırları içerisinde yer alan, Yunan ve Roma dönemine ait arkeolojik alanların en önemlilerinden biri kabul edilen Afrodisias Antik Kenti, 1987 yılında kurulan GEYRE VAKFI'nın katkı ve destekleriyle New York Üniversitesi Fine Arts of Instutue tarafından titizlikle yürütülmeye başlandı. Bu kazı ve inceleme çalışmalarıyla gelecek kuşaklara emanet edeceğimiz önemli bir kültürel varlık olarak gün ışığına çıkarılmaktadır.
1961 yılında, Prof. Kenan Erim tarafından başlatılan kazı çalışmalarında, heykeltıraş okulu ustalarının elinden çıkmış, İmparator Augustus adına yapılmış olan ünlü Sebasteion'u süsleyen olağanüstü güzellikteki heykel rölyefler bulundukları depolardan çıkarıldı. Geyre Vakfı'nın yapımını gerçekleştirdiği "Yeni Salon" da, yeni evlerinde ziyaretçilerin beğenisine sunulmaya başlandı. Afrodisias'taki iki günlük çalışmam esnasında orada görev yapan çok sayıda kişiyle tanışma şansım oldu. Kazı Başkanı Prof. R. R. R. Smith başta olmak üzere tüm çalışanlar işlerinin ustası, uzman kişiler. Bu kişiler arasında sizlere Afrodisias Müzesi - Sevgi Gönül salonu ve ülkemizin çok değerli mimarı ve ozanı sayın Y. Mimar Cengiz Bektaş'ı tanıştırmak isterim. Kendisi Denizlili, orta öğrenimini İstanbul Erkek Lisesi'nde, yüksek öğrenimini DGSA Süsleme, Mimarlık Bölümleri ile Münih Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'nde (1959 ) yaptı. Bir süre Almanya'da serbest mimar olarak çalıştı. Orada girdiği iki yarışmada ödül aldı. ODTÜ'ye öğretim görevlisi olarak çağrılınca, Türkiye'ye döndü. Bir yıl (1962 - 63) ODTÜ Mimarlık işliğini yönetti. 1963'te Ankara'da kendi işliğini kurdu. Yalnızca altı yıl süreyle (1963 - 69) mimarlık - şehircilik yarışmalarına girdi. 25'in üzerinde ödül kazandı. Cumhuriyet dönemi mimarlık tarihi örnekleri arasında sayılan yapılar gerçekleştirdi. 2 kez Ulusal Mimarlık Ödülü aldı. Akdeniz Üniversitesi (Antalya) Sosyo - Kültürel Özek yapısıyla Ağahan Ödülü'nü (2001) kazandı. Cengiz Bektaş bir Denizli güncesinde yazdığı köşe yazılarıyla yazın yaşamına girdi (1950). D. G. S. Akademisi'ndeki şiir yarışmasında birincilik kazandı (1954). Fazıl Hüsnü Dağlarca, Türkçe Dergisi'nde (1960) onun şiirlerini ilk kez yayımladı. Şiirleri on altı dile çevrilmiştir. Mimarlık ve kültür konularını işleyen 40'ın üzerinde inceleme yapıtı yayınladı. Afrodisias gezisinden edindiğim izlenimleri sizlerle paylaşmaktan memnunum. Bu ayki yazımı Y. Mimar Cengiz Bektaş'ın Afrodisias üzerine yazdığı şiirle tamamlıyorum:
AFRODİSYAS TÜRKÜSÜ Bana kentin
türküsünü söyle Kentin türküsünü
söyle bana Gün doğusuna
bakan evlerin Türküsünü
suyolcunun Çoğul türküsünü
söyle bana Tapınaktaki
duraksız değişmenin Kekiğin fesleğenin Sincabın
yılanın eşeğin Paylaşmanın Kendini bütünde
görmenin
Yazarın önceki
yazıları: |
||||||||||
