Vitaminlerle Olan İlişkilerimiz

Değerli okuyucular, geçen yazımızda dengeli beslenmenin öneminden bahsederken, ayrıca vitaminlerin de hastalıklardan korunmada çok önemli rol oynadığına değinmiştik. Bu konu üzerinde ilginin büyümesi, kitap, gazete, dergi ve diğer yayın organları yoluyla eskiye oranla daha çok bilgileniyor olmamız da ayrıca çok sevindirici.. Fakat garip olanı, bir gün faydalarından bahsedilen vitaminin, bir başka gün sorun yarattığından söz edilerek, yeterli bilgiler verilmeden insanların "yanlış mı kullanıyordum şimdiye kadar" şeklinde düşüncelerle panik içine sokulmalarını da doğru bulmuyorum. Bence vitaminlerin faydalarından bahsedilirken önce her vitaminin herkese aynı sonuçlar vermeyeceğinden, bazılarına fayda sağlarken, diğerlerinde sorun yaratabileceğinden veya hiç bir fayda sağlamayacağı yolunda bilgilendirdikten sonra, vitaminlerin özelliklerinden bahsedilmesinin daha yararlı olacağını zannediyorum..

Bakın, Teksas Üniversitesi profesörlerinden, biyokimya uzmanı ve araştırmacı Dr. Roger J. Williams, yaptığı araştırmalara dayanarak bu ikilemi şu şekilde izah ediyor: Dr. Williams'a göre; her birey genetik olarak tamamen kendine özgü bir metabolik yapıyla doğuyor. Hızlı, normal ve yavaş çalışmasına göre sınıflandırılan bu metabolik yapının vitamin ve minerallere olan ihtiyacı da kişiden kişiye farklılık gösteriyor. Yani diyet seçiminde olduğu gibi vitaminlerin kullanımlarında da metabolik yapımız önemli rol oynuyor.

Gerçekten vitamin kullanmamız gerekiyor mu? Evet. Çünkü Kuzey Amerika'da yaşayan bizler, yiyeceklerin bolluğu nedeniyle ne kadar şanslıysak da, kaliteli beslenme konusunda da o kadar şanssız sayılırız.. Nedeni, günlük beslenmemizde yer alan beyaz undan yapılmış ürünlerin, her yiyeceğin içerisinde gizli veya açıktan kullanılmış beyaz şekerin, hormon ve antibiyotikle büyütülmüş hayvanların (etlerin) ve plastik görünümündeki genetik yapıları değiştirilmiş sebze ve meyvelerin olması gereken oranda vitaminlerden eksik olmaları, bizleri ayrıca vitamin kullanmaya zorunlu bırakıyor. Bunun yanı sıra bazı vitaminlerin de vücudumuzca yapılmaması nedeniyle bu vitaminlerin de ayrıca alınması gerekiyor.

Vitaminleri ne kadar dozda veya nasıl almalıyız? Her bireyin kendine özgü bir metabolik yapısı olduğuna göre, metabolik yapının bu konuda eğitim gören kişiler tarafından saptanmasında fayda var. Bu değerlendirme genellikle boy ile kilo oranı, yaş, günlük harcanan kalori miktarıyla kişinin sağlık durumu göz önüne alınarak belirleniyor..

Kimlere hangi vitamin gerekli?

Herkes için gereklidir.

Genellikle:

Stresli ve yoğun bir iş temposu içinde olan kişilerin B ve C vitaminleriyle kalsiyum, magnezyum minerallerine gereksinimleri daha fazladır. Çünkü bu vitaminler enerji yapımında ve sinirsel işlevlerde önemli rol oynarlar.

Eğer kilo kaybedilmesi nedeniyle rejim yapıyorsanız veya düzensiz besleniyorsanız mutlaka A, B, C, E vitaminlerine gereksinim fazlalaşır.

Alkol kullananlarda, B1, B6, C vitaminlerine ihtiyaç diğerlerinden daha fazladır. Çünkü alkol normal şartlarda alınan vitaminlerin vücutta kullanılır hale gelmesini ve emilimini engeller. En fazla vücutta bu vitaminlerin eksikliği görülür.

Çocuk bekleyen ve çocuğuna süt veren annelerin ise gerek kendileri, gerekse bebeğin sağlığı için özellikle bu dönemlerde A, B6, B12, C, E vitaminlerine ihtiyaçları daha fazladır.

Menopoz döneminde değişen hormonsal denge nedeniyle vücudun kalsiyum ihtiyacı diğer vitaminlere oranla daha çoktur. Kalsiyum ile birlikte alınan D vitamini, kalsiyumun emilimini artıracağı için mutlaka birlikte alınması gerekmektedir.

Eğer doğum kontrol hapı kullanılıyorsa, bu haplar çok çeşitli istenmeyen yan etkilerinin yanı sıra B6 vitamin eksikliğine de yol açacağından, diğer B vitamin kompleksi ile birlikte B6 vitamini alınmasında yarar vardır.

60 yaş ve üzerindeki kişilerde ise ilerleyen yaşla birlikte organların işlevlerinin de gittikçe azalıyor olmasıyla sağlığımızda çok önemli yeri olan barsaklarda emme işlevlerini de etkilediğinden, vitaminlerin yararlı hale dönüşmeden atılmalarına neden olur. En fazla eksikliği görülen vitaminler de B, C, E ve kalsiyum, demir mineralleridir.

Çok spor yapanlarda da enerji kaybından dolayı harcanan veya enerji gereksinmesi için B, C, E vitaminlerine ihtiyaç artar.

Vitaminler tabi ürünlerden elde edilen organik bileşikler olmasına, düzenli ve metabolik yapınıza uygun olarak normal ölçülerde alınması halinde sağlıklı yaşam için çok olumlu rol oynamalarına rağmen, bilinçsizce kullanılması halinde vücudun tabi dengesini bozacağından tersine vücuda olumsuz etkileri olacaktır. Bu nedenle vitaminler kesinlikle bilinçsizce kullanılmamalıdır.
Unutulmaması gereken şey,
"Bir kişiye derman olan ilaç diğerine zehir olabilir."

Gelecek sayımızda bir başka konuda görüşmek umuduyla.

Şubat 2007