Detoks Nedir, Kimler İçin Gerekli ve Nasıl Uygulanabilir?

İlkbahar; kışın enerji veren ağır yiyeceklerinden, kapalı yerlerde kalıp da yüklendiğimiz fiziksel ve psikolojik ağırlıklardan arınıp, vücudumuzu dinlendireceğimiz, yenileyeceğimiz en uygun mevsimlerden biri. Hemen hemen herkesin, vücudunu zararlı maddelerden arındırmaya, yani 'detoks' yapmaya gereksinimi vardır. Detoks; vücudumuza çeşitli yollarla giren ve atık madde olarak dışarı atılmayı bekleyen zararlı toksinlerden kurtulmak demektir.

Bu zararlı birikimlerse yanlış beslenme, reçeteli veya reçetesiz ilaç, uyuşturucu, sigara, kahve ve çevre kirliliğinden oluşan kimyasal artıklar sonucu oluşan toksinlerdir. Bir de bunun yanında içeride oluşan toksinler vardır ki, bunlarda vücudun otomatik olarak dışarı atmak istediği zararlı artıkları organların çok yorgun olması veya işlerliklerinin azalması sonucu atamaması nedeniyle vücutça tekrar emiliyor olmasından oluşan toksinlerdir.

Aslında vücudumuz her gün, özellikle gece ve sabah erken saatlerde, kendisini temizlemek için programlanmıştır. Eğer içeride oluşan ve dışarıdan alınan toksinlerin yoğunluğu, vücudumuzun temizleme gücünden daha fazla olursa, vücudun normal dengesini bozulup hastalıklara karşı zayıf düşecektir. Bu nedenle herkesin belirli aralıklarla vücudunu dinlendirmeye, temizlemeye ihtiyacı vardır. Bu ihtiyaç kişinin yaşam tarzına, sağlık durumuna, diyetine göre uygun biçime getirilerek değişik miktarlarda ve şekillerde yapılır. Örneğin dengeli beslenen kişiler için daha hafif detoks programları uygulanırken, ciddi sorunlar için daha geniş çapta, ayrıntılı detokslar yapılır.

Bu nedenle vücudumuzun sesini, bize gönderilen mesajları dinleyebilmek çok önemlidir. Bu mesajlar, çeşitli belirtilerle gelerek bize vücudumuzun detoks'a olan gereksinimi olduğu yolunda uyarırlar. Bu uyarılar;

"Baş ağrısı, sırt ağrıları, sık sık soğuk algınlığına yakalanmak, yorgunluk, eklem ağrıları, burun kaşıntısı, sinirlilik, deri döküntüleri, öksürük, uyku hali, deri kızarıklıkları, göğüs hırıltısı, gözlerde iritasyon, uykusuzluk, bulantı, boğaz ağrısı, savunma sisteminizde yavaşlama, baş dönmesi, hazımsızlık, boyun tutulması, değişken ruhsal yapı, anoreksiya, sinüslerin tıkanması, anksiyete (anxiety), ağız kokusu, dolaşım bozukluğu, ateş, depresyon, kabızlık ve yüksek kolesterol" şeklinde görülebilir.

Detoks işlemini sadece beslenmemize dikkat ederek yapamayız. Beslenmemizde yapacağımız değişikliklerle vücudumuza yeni toksinler eklemeyi kısıtlayabiliriz, ancak var olan toksinleri vücuttan atmak içinse karaciğer, safra kesesi, böbrek, kalın barsak ve dolaşım sistemleri için ayrı ayrı uygulanan detoks programları veya protokolleriyle gerçekleştirilir. Bu programların içerisinde eksersiz ve sauna terapileri de ilave edilir. Bu komple kontrol altında uygulanan yöntem ve usullerle vücuttaki toksinler ter, idrar ve dışkı yoluyla dışarı atılarak vücudun önemli bölgeleri ve organlar temizlenerek vücuda gerekli olan direnç kazandırılır. Detoks'lar "spa" yerlerinde yapıldığı gibi sağlık uzmanlarının kontrol ve tavsiyeleri ile kendiniz tarafından evlerde de yapılır.

Günümüzde, detoks konusunda çok çeşitli seçenekler ve programlar veren sağlık dergi ve magazinlerini bularak bilgi edinmek oldukça kolay. Bu yayınlarda ufak birkaç değişiklikten tutun da sadece elma yenilen, meyve suları tüketilen diyetlere ve hatta sadece su içilen oruçlara kadar uzanan çok geniş detoks programlarından bahsedilmektedir. Bazılarının çok iyi sonuçlar veren programlar olmasına karşın, diğerlerinin hem uygulaması güç hem de sağlığı riskli duruma sokabilecek aşırı detoks programlarıdır. Bu nedenle bu konuda söylenebilecek en önemli şeyin herhangi bir radikal detoks diyeti veya programı uygulanmadan önce sağlığınızın böyle bir detoks programını kaldırıp kaldıramayacağı konusunda bu konuda eğitimli kişilerden bilgi istenilmesi olduğunu vurgulamak gerekir. Çünkü su orucu, meyve suyu diyeti veya tek tip gıda ile yapılan aşırı programların uygulanması sırasında kaybedilen minerallerin vücut tarafından yeniden kazanabilmesi için üç ay gibi bir zamana ihtiyaç vardır, bu çeşit detokslar düşünülerek yapılmalıdır. Bilinçsizce yapılan bu tip diyetlerin yarardan çok zararı olabilir. Detoks'a kimler gereksinme gösterir. Yukarıda da bahsettiğim gibi hemen hemen herkes. Günlük yaşamımızda uygulayacağımız bazı yöntemlerle, vücudumuzun otomatik olarak yaptığı detoks işlevine yardımcı olabiliriz.

* Haftada bir gün sadece sebze suyu, taze meyve suyu ve su an ibaret bir diyet uygulamak.
* Mümkün olduğunca organik gıda tüketmek.
* İçme suyunun kalitesine dikkat etmek, (reverse osmosis tavsiye edilir).
* Her sabah aç karnına ılık bir bardak limonlu su içerek günümüze başlamak.
* Yemeklerde sık sık maydanoz ve sarmısak kullanarak detoksa yardımcı olmak.
* Kırmızı et, şarküteri etler (cold cuts), sakatat, rafine edilmiş gıdalar, konserveler, şeker, tuz, doymuş yağlar (özellikle becel, margarin, lard, shortening), kahve, alkollü içecekler ve nikotini diyetimizden kaldırmak.
* Başta yeşil çay olmak üzere papatya, ginseng, ginko biloba, dandelion gibi bitkisel çayları detoks diyetinin içerişine koymak.

Detoks sırasında, beslenme programınızı ve diğer tedavilerinizi desteklemek için alınması gereken en ideal antioksidan vitaminler ise çinko, kalsiyum, B vitaminleri (özellikle B3), C vitamini, selenyum, A vitamini ve E vitaminleridir.

Ayrıca sıcak suyun ve su masajının faydaları küçümsenmeyecek kadar büyüktür. Böylece cilt gözenekleri ölü derilerden arınarak, toksinlerin dışarı atılmasına yardımcı olur. Cilde her sabah veya akşam kuru fırça ile yapılan masaj da kan dolaşımını hızlandırıp, ciltte oksijen oranını artıracağından detoks programında önemli rol oynar.

Gelecek ay bir başka konuda buluşmak üzere sağlıcakla kalın.

Nisan 2007

Yazarın Önceki Yazıları
Tabağımızdaki Yiyecekler Birbirleriyle Uyumlu mu?
Vitaminlerle Olan İlişkilerimiz