 |
|
GÖRÜŞLER |
|
Kanada'da Kendi Şirketini Kurmak (Ontario) Kanada'ya göçmeyi planlayan Türk göçmen adayları için Kanada'da kendi şirketini kurmak, değerlendirilmesi gereken önemli bir seçenek. Bu yeni dünyada şirket kurma işlemleriyle ilgili yeterli bilgiye sahip olmanız, en azından, bu seçeneği ilk baştan göz önüne almanızı sağlayacaktır diye umuyorum. Elbette iyi bir ürün, özenli bir proje, doğru hazırlık dönemi, rekabeti inceleme, pazarlama stratejinizi geliştirme, potansiyel müşterilerinizin düşünce ve yaşam biçimini anlama, işinizin başarısı için çok iyi hazırlanmanız gereken aşamalar. Kanada'da şirket kurma konusunda eyaletten eyalete farklılıklar var. Bu farklılıklar şirketin kurulum aşamalarından ödediğiniz vergiye kadar değişiyor. Başvurunuzu, Kanada genelinde etkinlik gösteren bir şirket kurmayı planlıyorsanız federal devlete, sadece bulunduğunuz eyalette etkinlik gösterecekseniz bulunduğunuz eyalete yapmanız gerekiyor. Göçmenlerin en çok tercih ettiği eyalet Ontario (Toronto şehrinin içerisinde bulunduğu eyalet) olduğu için, ben de size Ontario'da bir şirket kurmak için ihtiyacınız olabilecek bilgileri sunmaya çalışacağım. Yazı içerisinde bazı terimleri, sizin araştırmalarınızda kolaylık olması nedeniyle ve bazı durumlarda çeviri sırasında yanlış bir mana vermemek amacıyla özellikle İngilizce kullandım. Öncelikle karşılaşacağınız soru bir sermaye şirketi mi yoksa bir şahıs şirketi veya ortaklık olarak mı şirketinizi kuracağınızdır. ŞAHIS ŞİRKETİ VEYA ORTAKLIK Birçok küçük
ölçekli firma şahıs şirketi (sole proprietorship) olarak kurulmaktadır
ve bu şekilde bir işletme kurmanın bir çok avantajı vardır: Kuracağınız işletmenin şahıs şirketi (sole proprietorship) veya ortaklık (partnership) mı olacağına karar verdikten sonra bir tüzel kişi şirket (incorporation) kurup kurmama konusunda karar vermelisiniz. SERMAYE ŞİRKETİ Sermaye şirketi
(Incorporation) hakiki bir veya bir grup şahıs tarafından kurulan,
kanun karşısında şahıs gibi işlem gören şirket şeklidir. Bu tip
bir şirket kurmanın avantajları: Federal bir sermaye şirket kurarsanız ödeyeceğiniz bedel ödeme şeklinize göre (çevrimiçi ya da postayla) 200 dolar ile 250 dolar arasında değişir. Ontario eyaleti için sermaye şirketi kurulumu için ödemeniz gereken ücret 360 dolardır. MARKA TESCİLİ Bir markayı taklitlerden ve kötü niyetli kullanımlardan korumanın yolu onu 'Trade-marks Office' yoluyla tescil ettirmektir. Kayıt için başvurunuzu internet üzerinden www.cipo. gc.ca sitesi üzerinden yapabilirsiniz. Siz çevrimiçi başvuru bedeli olan 250 doları ödedikten sonra başvurunuzun gerekli tüm koşulları gerçekleştirip gerçekleştirmediği sıkı bir değerlendirmeden geçiriliyor. Başvurunuz gerekli ölçütlere uygunsa ödemiş olduğunuz ücretin üzerine kayıt sertifikası için ayrıca bir 200 dolar ödemeniz gerekiyor. Neticesinde sadece Kanada için 15 sene süreyle geçerli olmak üzere markanız tescilleniyor. SMALL BUSINESS ENTERPRISE CENTRE Ontario'da şirket kurma konusunda yardım alabileceğiniz en önemli kaynaklardan birisi Small Business Enterprise Center (SBEC)'dir (www.sbe.gov.on.ca) Bu kuruluşun
sunduğu hizmetlerden bazıları şunlardır: Yukarıdaki internet sitesini inceleyerek yararlı birçok farklı bilgiye ulaşabilirsiniz. ŞİRKETİNİZ İÇİN FİNANSMAN KAYNAKLARI Finansal kurumlar: SERMAYE ŞİRKETİ KURMAK Bir eyalette
sermaye şirketi kurmaya karar verirseniz yapmanız gerekenler şunlar: Belgelerinizi posta yoluyla veya şahsen Toronto'daki 'Personal Property Security Branch Public Office'e iletebilirsiniz. Kendi adınız ve soyadınızla bir şahıs şirketi kurduğunuz durumlar hariç, kullanacağınız şirket ismini kayıt ettirmeniz gerekiyor. Şirketiniz için
kullanacağınız ismi çevrimiçi olarak Ontario Business Connects'in
adresi olan Kayıt ücreti Ontario Connects'in sitesinden yaparsanız 60 dolar ve bu kayıt 5 yıl için geçerli. Şirket isminizi kayıt ettirmeden önce kayıt ettirmeyi düşündüğünüz ismin kullanılıp kullanılmadığını kontrol edin. Eğer kullanılıyorsa başka bir tane seçmeniz gerekiyor. Ontario Business Connect'in mevcut 140 şubesinden birinden isim araştırmasını 12 dolar karşılığında yapabilirsiniz. VERGİLER GELİR VERGİSİ Şirketler hem
federal devlete hem de etkinlik gösterdikleri eyalete gelir vergisi
ödemekle yükümlüdür. Gelir verginiz brüt kazancınızdan meşru harcamalarınız
çıkartılmak yoluyla bulunan kârınızdan hesaplanır. Şirket harcaması
olarak kullanılabilecek genel kalemler şunlardır: Bu konuda daha fazla bilgi almak isterseniz Canada Revenue Agency (CRA)'in web sitesini www.cra-arc.gc.ca 'dan ziyaret edebilirsiniz. Bu noktada iyi ve güvenilebilir bir muhasebeci sizi doğru şekilde yönlendirecektir. MAL VE HİZMET VERGİSİ (GOOD AND SERVICES TAX) Ontario eyaletinde neredeyse tüm satılan mallara ve hizmetlere yüzde 6 oranındaki Good and Services Tax (GST) vergisi uygulanır. (Bunun en önemli istisnalarından birisi devlete satılan mal ve hizmetlerdir.) Eğer kurmuş olduğunuz şirket GST vergisi uygulanabilir mallar veya hizmetler sunuyorsa ve yıllık kazancı 30 bin doların üzerindeyse bu durumda GST için kayıt olmanız gerekir. Bu başvuruyu Canada Revenue Agency (CRA)'a telefonla 1-800-959-5525, ya da online olarak www.businessregistration.gc.ca adresinden veya yine online olarak Ontario Business Connects'in web sitesinden www.mgs.gov.on.ca. yapabilirsiniz. Kayıt olduktan sonra tüm müşterilerinize GST vergisini uygulamanız ve CRA'e göndermeniz gerekiyor. Diğer taraftan şirketiniz için aldığınız mallar ve hizmetler için ödediğiniz GST vergisinin iadesini devletten talep edebilirsiniz. Senelik vergilendirilebilir kazancınız 500 bin dolar veya altındaysa GST'yi üç ayda bir göndermeniz, senede bir de rapor etmeniz gerekiyor. Senelik vergilendirilebilir kazancınız 500 bin dolardan fazla, 6 milyon dolardan az ise yine üç ayda bir gönderip her ay rapor etmelisiniz. Eğer senelik vergilendirilebilir kazancınız 6 milyon doların üzerindeyse bu durumda raporunuzu ve havale işlemini her ay gerçekleştirmeniz gerekiyor. PERAKENDE SATIŞ VERGİSİ (RETAIL SALES TAX) Retail sales tax (RST) aynı zamanda Provencial Sales Tax (PST), eyalet satış vergisi olarak bilinir ve Ontario'da satılan malların çoğunluğuna ve aynı zamanda vergilendirilebilir malların montaj, tamirat ve bakım hizmetlerine uygulanır. RST aynı zamanda toplam bedeli 4 doların üzerinde hazırlanan tüm gıda ürünlerine de uygulanır. Ontario için genel RST oranı yüzde 8'dir. Bunun istisnaları vardır. Eğer şirketiniz, işyeriniz RST vergisi uygulanabilir mallar veya hizmetler satıyorsa RST vergisini uygulamalı ve topladığınız vergileri Maliye Bakanlığı'na (Ministry of Finans) havale etmelisiniz. Aynı zamanda Ministry of Finance'e kayıt olup bir kayıt sertifikası ve eyalet vergi numarası almanız gerekiyor. Bu işlemleri yapmak için Ministry of Finance www.fin.gov.on.ca veya Ontario Business Connects www.mgs.gov.on.ca web sitelerini kullanabilirsiniz. Umuyorum verdiğim bu bilgiler Kanada'da şirket kurma işlemleri konusunda aklınızdaki soru işaretlerine cevap verebilmiştir. Dürüst, başarılı, verdiği hizmetin karşılığından fazlasını almayan girişimciler tüm dünyanın olduğu kadar Kanada'nın da büyük ihtiyacı. Aralık 2007
|
