Beste BARKİ
YAŞANILASI MONTREAL



Montreal'de Paris'ten Bir Köşe


Montreal Metrosu'nun Square Victoria girişlerinden biri Hector Guimard adlı mimarın, bugün Paris dışında var olan tek özgün metro girişidir.

Fransız ve Kanadalı mühendislerin metro yapımındaki işbirliğini anmak üzere, 1966 yılında, Paris Taşımacılık Kurumu* Paris Metrosu Hector Guimard girişini Montreal'e hediye etti. Hediye edilen bu lamba ve parmaklıklar Guimard'ın yüzüncü doğum yılı olan 1967 yılında yerine yerleştirildi.

Yıllar boyu parçalarının çalınması ve doğanın aşındırmasına uğrayan girişin yerinden kaldırılması düşünüldüğü yıllardaysa, meydanın yeniden düzenlenmesi çalışmaları başlatılınca, bu önemli mimari yapıt bir kez daha odak noktası konumuna geldi. Ekim 2001'de yerinden sökülerek depolandı ve elden geçirildi. Kasım 2002'de yeniden metro girişine getirilen yapıtın restorasyonu yerinde sürdürüldü. Eksik parçaları tamamlandı, METROPOLITAIN yazısı ve harita panosu eklendi. Girişin iç duvarlarına halen Paris metrosunda kullanılan ve RATP tarafından gönderilen fayanslar, ayrıca ad ve açıklama plaketleri kondu.

4 Eylül 2003 tarihinde yapılan görkemli açılış töreninde şu sürpriz açıklama yapıldı: "Montreal Guimard lambaları artık dünyada hiç kalmayan özgün cam lamba fanuslarını taşıyordu. Paris'tekiler dahi plastikti. Şimdi Montreal'dekilerde de 'policarbon' örnekleri kullanılıyor. Cam fanusların biri restorasyon çalışmaları yardımlarından dolayı açılışa gelen RATP'ın Başkanı Mme Anne-Marie Idrac'a sunuldu. Diğeri ise bir özgün parmaklık madalyonuyla birlikte Montreal Güzel Sanatlar Müzesi'ne devredildi".

Hector Guimard (1867-1942)

19. yüzyılın sonu, 20. yüzyılın başı Fransız 'Art Nouveau' sanatının baş temsilcisi diye anılan Guimard, zamanında kısa süreli bir pırıltı olarak kabul edildi. Kişiliğinden ötürü etrafındakileri yıldırdı. 'Standardizasyon' çabalarına karşın en beğenilen tasarımlarına halk erişemedi. 1942 yılında öldüğünde unutulmuştu bile.

1960'lardan sonra yeniden keşfedilen Hector Guimard'ın adına bir müze yoktur ve eserlerine halk hâlâ ulaşamamaktadır.

O nedenledir ki Square Victoria Guimard metro girişi çok özel bir yerdir.

* Régie autonome des transports parisiens (RATP)


Ekim 2007

Yazarın önceki yazıları:
Yeniden Varoluş…
Montreal'e Adını Veren Dağ
Sokakların Çekiciliği
En Büyük Festival
Tasarım Şehri Montreal
Montreal'de Spor
Montreal'de Çukulata yemek
Yaşanılası Montreal