Meziyet YÜCEL
SAĞLIKLI BESLENME



Minerallerin Önemi: Magnezyum


Değerli okuyucular, bu ayki sayımızda doğanın temel parçacıkları olan ve aynı vitaminler gibi vücudumuzda sayısız sürecin başlamasında ve düzenlenmesinde çok önemli rolleri olan 11 farklı minerallerden biri; insan vücudu için hayati önem taşıyan, enerji gerektiren tüm 'metabolik' olayların yürütülmesinde başrolü oynayan magnezyumdan bahsetmek istiyorum.

Günlük hayatımızda şikâyet ettiğimiz birçok rahatsızlığın, magnezyum eksikliğinden kaynaklandığı, hatta çok aşırı seviyedeki magnezyum eksikliğinin ölüme neden olabilecek kadar etkili olduğu, sanıyorum, çoğunuzun aklına dahi gelmemiştir.

Aslında günlük diyet ve içme sularıyla alınması gereken günlük magnezyum ihtiyacı, tarımda hormon kullanımının yaygınlaşması, içme suyu olarak sert suların (bakteri içermesi) nedeniyle tercih edilmemesi ve hazır "fast food" tarzı yiyeceklerin tüketiminin çoğalması nedeniyle, ne yazık ki aldığımız magnezyum miktarı gün geçtikçe azaltılmış, hatta tehlikeli seviyelere düşürülmüştür. Amerika Birleşik Devletleri'nde yapılan bir araştırmada 1940-1994 yılları arasında 32 milyon kişinin magnezyum eksikliğinden yaşamını yitirdiği belirlenmiştir.

Magnezyum neden gereklidir?

Magnezyum olmadan vücutta enerji dönüşümü olmaz ve metabolik işlevler oluşmaz. Kemiklerin güçlenmesini sağlar. Karbonhidrat metabolizmasında en temel görevleri alır. Canlıların yaşamında temel olan proteinlerin yapımından sorumludur.

Magnezyumun yaşamsal organımız kalp üzerinde de olumlu etkileri vardır. Aritmilerin ve kalp krizinin tedavisinde kullanılan magnezyum, kalp kasının kasılma şiddetini azaltır. Kalbin daha az enerji ve oksijen kullanmasını sağlar. Başka bir deyişle kalbin ekonomik olarak fazla enerjiye ihtiyaç duyulmadan çalışmasını sağlar.

Yeterli seviyede magnezyum alınmazsa ne olur?

Kaslarda gerilmeler ve kramplar görülür; yoğunlaşma bozukluğu, sinirlilik, yorgunluk hissi, kadınlarda ağrılı adet, ellerde iğnelenme hissi, uyuşukluk, migren, gerilim tipi baş ağrısı, bulantı, kusma ve çarpıntı gibi ortaya çıkan belirtiler vücudumuzda magnezyum eksikliğinin habercisi olabilirler.

Kimin daha fazla magnezyuma ihtiyacı var?

- Yaşlılarda magnezyum alımında azalma ve atılımda artış görülebilir. Yaşlılığa eşlik eden yüksek tansiyon ve diyabet gibi hastalıklar kişilerin yaptıkları diyetle birlikte daha az magnezyum almalarına yol açabilir. Yine yaş ilerledikçe ortaya çıkan kemik erimesi (osteoporoz) riski, dışarıdan magnezyum edinme ihtiyacını doğurur. Günlük magnezyum ihtiyacı, 65 yaş üstündekiler için 350 mg.'a kadar çıkabilir.

- Kadınlarda

Adet dönemi başlangıcında ve devamında alınan ek magnezyum adet sancılarını azaltır. Ayrıca hamileler ve emziren kadınların, hamileliğin sorunsuz geçmesi ve çocuğun sağlıklı gelişmesi için yeterli miktarda magnezyum almaları çok önemlidir.

- Sporcularda

Spor etkinlikleri sırasında sporcuların fazla terleme yoluyla çok fazla magnezyum kaybettikleri göz önüne alınarak, krampların oluşmasını önlemek ve çalışma düzeyini artırmak için magnezyum kaybının dengelenmesi gerekmektedir.

- Şeker hastalarında

Diyabetikler sık idrara çıktıklarından magnezyum kaybı da fazladır. Ek magnezyuma gereksinimleri olur.

- Kalp ve özellikle yüksek tansiyon hastalarında

Magnezyumun eksikliği kalp şikâyetlerinin ve kalp atış bozukluklarının artmasına neden olabilir. Araştırmalar magnezyumun yüksek tansiyonu düşürdüğünü göstermektedir.

Günlük magnezyum gereksinimi ne kadardır?

Yetişkin bir kişinin günlük magnezyum ihtiyacı Dünya Sağlık Örgütü'ne göre 300 mg.'dır. Ancak magnezyum ihtiyacı özellikle hamile kadınlar ve emziren annelerde, iki katına kadar çıkabilmektedir. Ayrıca magnezyum gereksinimi, alkol tüketimi, yoğun zihinsel eylemler, fiziksel stres ve stres durumlarında artabilir.

Magnezyum içeren yiyecekler:

Doğada yaygın olarak bulunur; deniz suyu ve tüm yeşil bitkiler magnezyum taşır. Ispanak gibi yeşil sebzeler, içerdikleri klorofilin yapısında magnezyum olduğu için iyi birer magnezyum kaynağıdır. Ayrıca kuru yemişler, tohumlar ve tüm tahıl ürünleri magnezyum içerirler. Ayrıca muz, avokado, kakao, gibi yiyecekler de magnezyum kaynaklarıdır.

Her ne kadar magnezyum içeren yiyecekler çok çeşitli ise de, tüm bu yiyeceklerin içindeki magnezyum miktarları daha önce de belirttiğimiz gibi kullanılan kimyasal gübre, saklama ve hazırlama metotlarıyla tek başlarına magnezyum ihtiyacını karşılamada yeterli olmayabilirler. Bu nedenle vitaminler içerisinde veya yukarıda belirtilen nedenlerle dayanarak, ek magnezyum alınmasında önemli yararlar olduğuna inanıyorum.

Hepinize sağlıklı ve mutlu yaz ayları diliyorum. Gelecek sayı-mızda bir başka önemli mineralden bahsetmek umuduyla sağlıcakla kalın.

Kaynaklar:
"Trace elements and other essential nutrients", "arena forum".


Temmuz - Ağustos 2007


Yazarın Önceki Yazıları:
Daha çok Türklerde görülen hastalığın sebebi bilinmiyor
SU; Sağlıklı Yaşamın Altın Sıvısı
Detoks Nedir, Kimler İçin Gerekli ve Nasıl Uygulanabilir?
Tabağımızdaki Yiyecekler Birbirleriyle Uyumlu mu?
Vitaminlerle Olan İlişkilerimiz