 |
|
Beste
BARKİ
|
 |
|
HAİKU İlk defa düz yazıdan başka bir şey yazalım diye düşündük kızım Deniz'le ve haiku olmasına karar verdik bunun. Japon ve diğer şiir ustalarının yıllarca inceleyip, çalışarak yazdıklarından değil de, ezberlenmiş bilgiyle bir duyguyu anlatan, herkesin yazmayı denediği haikulardan olması kaçınılmaz bizimkinin. Yalancı haiku da deniyor buna. Ama önce ustalar neler demiş anlamak gerekti.
Gemliğe
doğru Haikuyu anımsatan bu şiirinde İstanbul'da bir günü anlatan Orhan Veli, günlük dilde yalın şiirler yarattı. Klasik Türk şiir sanatından koparak yeni bir akım başlattı. Uzun ve ayrıntılı şiirlerinin yanı sıra kısa ve özlü şiirleri de unutulmaz. Cımbızlı şiir Ne atom
bombası, En çok tanınan
Japonca haiku, Bash?'nun "eski gölcük"
adlı şiiridir denir. Şiirde kullanılan 17 on (ses birimi) latin alfabesiyle şöyle belirtilebiliyor, fu-ru-i-ke
ya (5) Çevirisi, eski
gölcük.... Japon şiir sanatında
renga ve bundan türeyen renku'nun açılış dizesiyken hokku, şair
Matsuo Bash?'nun zamanında (1644-1694) başlı başına bir şiir
durumuna geldi. 19. Yüzyılda Masaoka Shiki (1867-1902) hokku
şiirinin adını haiku yaptı. Bash?'yu izleyen pek çok Japon
sanatçı haikuya yenilikler getirdi. Hendrik Doeff (1764-1837)
haiku yazmayı deneyen ilk batılı yazar olarak biliniyor. Başlıca şu üç unsur gerekli haiku için: - Haiku 17 on, yani Japonca ses birimi ile 5 7 5lik cümlecikler kuruyor. Başka bir dilde haiku yazınca, tam karşılığı olmasa da on yerine 17 hece kullanmak gerekiyor. - Geleneksel haikuda kigo denen, şiirin mevsimini belirten bir sözcük ya da cümlecik bulunuyor. - Haiku iki olayı, durumu ya da düşünceyi kireji, ifadeyi kesen sözcükle bölerek karşılaştırıyor, zıtlaştırıyor. Japonca'dan başka dillerde bunun yerini noktalama işaretleri alabiliyor. Japonca'dan başka dilde gerçek haiku yazmak kolay olmuyor. Bizim haikumuz ise şöyle biçimlendi,
|
|
Orhan
Veli Kanık (13 Nisan 1914 - 14 Kasım 1950) Japon şiirinden etkilendi,
haiku tadında şiirler yazdı.
