 |
 |
|
Haydi Göktürk
Abecesi Öğrenelim AKP Hükümeti Ulusal Eğitim Kurultayı (onlar Milli Eğitim Şûrası diyorlar)'nda sunulan önerilere (onlar Tavsiye Kararları diyorlar) ışığında okullarda zorunlu Osmanlıca öğretimi konusunu öngöre dursunlar, biz Göktürkçe (Orhun Irmağı kıyısında bulunmaları dolayısıyla bu adı da alan yazıtlarda kullanılan abeceye biz 'Göktürk Abecesi' diyeceğiz) Abecesi konusunu sürdürelim. Geçen sayıda bir çizelge içinde verdiğimiz üzere Göktürkçe abecede 38 damga (harf) bulunuyor. Bu sizi korkutmasın, çünkü bildiğiniz gibi kullanmış olduğumuz Latin temelli Türk abecesinde 29'u büyük, 29'u küçük olmak üzere 58 damga var. Göktürk abecesinde
ise ince ve kalın ses uyumuna göre belirlenen damgalar var. Örneğin iki
b ( 12'si kalın, 12'si ince olmak üzere 24 ünsüz, 5 çift sesli, 4 ünlü, 5 de hem ince hem de kalın ünlülerle kullanılan damga olmak üzere 38 damga bulunuyor Göktürkçe'de. Türkçe'nin en büyük özelliği kalın ve ince ses uyumudur. Sözcükler bu kurala göre dizilir, eklerini bu kurala göre alır. 8 ünlü bulunan Türkçe'de Göktürkçe abecesinde 4 damgayla gösterilir. a, e, ( Ünlü uyumu kuralını tanıyınca Göktürkçe abeceyle çok kısa sürede yazma olanağını bulabiliyorsunuz. Göktürkçe sağdan sola doğru yazılır. Ancak herhangi bir sözcük yazmadan, damgaları (harfleri) sorunsuz tanıyıp yazabilmeniz için, önce ilkokulda Latin kökenli damgaları öğrendiğiniz gibi her damgayı hiç olmasa iki sayfa teker teker yazmanız gerekir. Bu el alışkanlığı için gereklidir.
Daha sonra ünlü uyumuyla sözcük yazmaya başlayabileceksiniz. Örneğin 'Mustafa
Kemal Atatürk'ü şöyle (sağdan sola okuyun) yazacaksınız: Bu arada, Türkçenin gelişimi sürecinde daha önce olmayan sesler girmiştir. Bunlar o sese yakın seslerle karşılanmış. Daha sonra yeni damgalar yaratılmıştır. Örneğin Türkçe'nin ilk dönemlerinde c, f, h, j, v gibi sesler bulunmuyor. Bu sesler daha
sonra başka topluluklarla karşılaştıktan sonra dile girmeye başlamıştır. Bazı sesler
ise zamanla dilden düşmüştür: ny ( Yazımızı ulu önder Atatürk'ün ünlü bir özdeyişiyle bitirelim : "Ülkesini,
yüksek bağımsızlığını korumasını bilen Türk ulusu, dilini de yabancı
diller boyunduruğundan kurtarmalıdır."
Ömer
F. ÖZEN
Önceki
Yazılar: |
)
iki d (
)
iki l (
)
var, vb...
)
)
)
)
),
ng (
)gibi...
